{"id":972,"date":"2024-01-14T09:28:21","date_gmt":"2024-01-14T09:28:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/?p=972"},"modified":"2024-01-14T09:33:04","modified_gmt":"2024-01-14T09:33:04","slug":"ms-excel-dasturida-malumotlarni-tartiblash","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/ms-excel-dasturida-malumotlarni-tartiblash\/","title":{"rendered":"MS EXCEL DASTURIDA MA\u2019LUMOTLARNI TARTIBLASH"},"content":{"rendered":"<p><strong>Dars maqsadi:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"a\">\n<li>Ta\u2019limiy: O\u2019quvchilarga elektron jadvalda hujjatlarni tartiblashni o\u2019rgatish;<\/li>\n\n\n\n<li>Tarbiyaviy: O\u2019quvchilarni vatanga sodiq va fidoiy qilib tarbiyalash, milliy va umummadaniy qadriyatlarimiz asosida tarbiyalash;<\/li>\n\n\n\n<li>Rivojlantiruvchi: O\u2019quvchilarda elektron jadvalda ma\u2019lumotlarni tartiblash va saralash bo\u2019yicah bilim, ko\u2019nikma, malakasini rivojlantirish.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p><strong>Yangi mavzu bayoni:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>MS Excel dasturi ro\u2019yxatlar ustida amallar bajarish imkonini beradi. Odatda, Excel jadvalida izlash, tartiblash yoki ma\u2019lumotlarni qayta ishlash kabi amallar bajarish jarayonida ro\u2019yxat avtomatik tarzda ma\u2019lumotlar bazasi deb qaraladi. Bu holda ro\u2019yxat ustunlari ma\u2019lumotlar bazasi maydonlari, ustunlar sarlavhalari ma\u2019lumotlar bazasi maydonlari nomi, ro\u2019yxatning har bir satri esa ma\u2019lumotlar bazasining yozuvi kabi qaraladi.<\/p>\n\n\n\n<p>Aytilganlarni quyidagi \u201cGullar\u201d ro\u2019yxati misolida ko\u2019rish mumkin:<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"619\" height=\"301\" src=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0101.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-973\" srcset=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0101.png 619w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0101-300x146.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 619px) 100vw, 619px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ish jarayonida jadvaldagi satrlarni, ya\u2019ni yozuvlarni biror shartga asosan (nisbiy) tartiblash lozim bo\u2019ladi. Excel dasturida tartiblash qanday bajarilishini &laquo;Gullar&raquo; ro\u2019yxatini gullar nomi bo\u2019yicha alifbo harflarining o\u2019sish yoki kamayish yo\u2019nalishida tartiblash masalasida ko\u2019rib chiqamiz:<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\" type=\"1\">\n<li>A2 : D6 katakchalar blokini belgilaymiz. Agar faqat gullar nomi yozilgan A2:A6 blokni belgilab, tartiblash amalga oshirilsa, gullar nomining o\u2019rni o\u2019zgaradi, lekin boshqa xususiyatlari o\u2019rni o\u2019zgarmaydi. U holda bir gulga boshqa gul xususiyati mos kelib qolishi mumkin.<\/li>\n\n\n\n<li>Uskunalar panelidan (o\u2019sish yo\u2019nalishida) yoki (kamayish yo\u2019nalishida) tartiblash piktogrammasini tanlaymiz. Natijada, tartiblashning o\u2019sish yoki kamayish yo\u2019nalishiga mos quyidagi rasm kabi tartiblangan jadvallardan biri hosil bo\u2019ladi:<\/li>\n<\/ol>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"383\" height=\"189\" src=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0102.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-974\" srcset=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0102.png 383w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0102-300x148.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 383px) 100vw, 383px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"385\" height=\"188\" src=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0103.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-975\" srcset=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0103.png 385w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0103-300x146.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 385px) 100vw, 385px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Tartiblashning yana bir usuli bo\u2019lgan bir nechta xususiyat (ustun) bo\u2019yicha tartiblashni ko\u2019rib chiqamiz. Quyidagi vazifani hal etamiz.<\/p>\n\n\n\n<p>1- mashq. O\u2019quvchilarning familiyasi, tug\u2019ilgan yili, og\u2019irligi va bo\u2019yi aks ettirilgan jadval hosil qiling va tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<p>1) E22- rasmdagi jadvalni hosil qilib olamiz;<\/p>\n\n\n\n<p>2) Jadvaldan A2:D8 katakchalar blokini belgilaymiz;<\/p>\n\n\n\n<p>3) Menyular satridan Ma\u2019lumotlar (\u0414\u0430\u043d\u043d\u044b\u0435) menyusining Saralash (\u0441\u043e\u0440\u0442\u0438\u0440\u043e\u0432\u043a\u0430) bo\u2019limini tan-<\/p>\n\n\n\n<p>laymiz;<\/p>\n\n\n\n<p>Natijada, rasmdagi Diapazonni tartiblash (\u0421\u043e\u0440\u0442\u0438\u0440\u043e\u0432\u043a\u0430) tanlov oynasi ekranda aks etadi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"786\" height=\"275\" src=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0104.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-976\" srcset=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0104.png 786w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0104-300x105.png 300w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0104-768x269.png 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 786px) 100vw, 786px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Ixtiyorimizga uchta xususiyat bo\u2019yicha o\u2019sish yoki kamayish yo\u2019nalishida tartiblash<\/p>\n\n\n\n<p>imkoni tavsiya etiladi;<\/p>\n\n\n\n<p>5) Birinchi xususiyat sifatida \u201cFamiliyasi\u201d ustunini tanlab o\u2019sish yo\u2019nalishini belgilaymiz;<\/p>\n\n\n\n<p>6) Jadvalda bir xil familiyali o\u2019quvchilar borligi uchun tartiblashni ahamiyati ko\u2019proq<\/p>\n\n\n\n<p>bo\u2019lgan boshqa biror ustun, masalan, ikkinchi \u201cTug\u2019ilgan yili\u201d xususiyati bo\u2019yicha davom ettiramiz. Bu xususiyat bo\u2019yicha kamayish yo\u2019nalishini belgilaymiz; &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><em>Bir xil familiyali va tug\u2019ilgan yili bir xil bo\u2019lgan oq\u2019uvchilarni ham tartiblash lozim bo\u2019lsa, uchinchi yoki to\u2019rtinchi ustun bo\u2019yicha tartiblash mumkin.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>7) Uchinchi navbatda \u201cOg\u2019irligi\u201d ustuni xususiyati bo\u2019yicha tartiblaymiz. Bu xususiyat bo\u2019yicha o\u2019sish yo\u2019nalishini belgilaymiz;<\/p>\n\n\n\n<p>8) Natijada, rasmdagi nisbiy tartiblangan jadval hosil bo\u2019ladi.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"400\" height=\"168\" src=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0105.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-977\" srcset=\"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0105.png 400w, https:\/\/dars-ishlanma.uz\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/0105-300x126.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p><em>Agar ro\u2019yxatdagi nomlar yuqori va quyi registrdagi harflardan boshlangan bo\u2019lsa, tartiblashda bu kabi hollarni hisobga olish uchun Diapazonni tartiblash tanlov oynasining Parametrlar (<\/em><em>\u041f\u0430\u0440\u0430\u043c\u0435\u0442\u0440\u044b<\/em><em>) bo\u2019limida Saralash parametrlari (<\/em><em>\u041f\u0430\u0440\u0430\u043c\u0435\u0442\u0440\u044b<\/em><em> <\/em><em>\u0441\u043e\u0440\u0442\u0438\u0440\u043e\u0432\u043a\u0438<\/em><em>) orqali amalga oshiriladi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Jadvalga e\u2019tibor bergan bo\u2019lsangiz, tanlash shartlariga asosan:<\/p>\n\n\n\n<p>a) barcha familiyalar alifbo bo\u2019yicha o\u2019sish yo\u2019nalishida tartiblangan;<\/p>\n\n\n\n<p>b) \u201cRahmatov\u201d familiyali o\u2019quvchilar avval tug\u2019ilgan yilining kamayish yo\u2019nalishida, tug\u2019ilgan yili bir xil bo\u2019lganlari o\u2019g\u2019irligining o\u2019sish yo\u2019nalishida tartiblangan;<\/p>\n\n\n\n<p>Demak, ko\u2019zlangan maqsadga erishildi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yangi mavzuni mustahkamlash:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Savol va topshiriqlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>1. Ro\u2019yxatdagi maydon va yozuv tushunchalarini misollar bilan yoritib bering.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>2. Tartiblash deganda nima tushuniladi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>3. Tartiblash jarayonida ro\u2019yxatdagi satrlar soni o\u2019zgaradimi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>4. Tartiblashning nechta usuli bor?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>5. Bir nechta ustunli ro\u2019yxatning bitta ustuni belgilanib tartiblansa, qanday xatolik yuzaga keladi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>6. &laquo;Gullar&raquo; jadvali gulning asosiy ranglari soni bo\u2019yicha qanday tartiblanadi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>7. Tartiblashda ustunlar ketma-ketligining kelish tartibiga amal qilish kerakmi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>8. O\u2019quvchilar ro\u2019yxatini tartiblash jarayonini tushuntiring.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>9. Nomlar yuqori va quyi registrdagi harflardan boshlangan bo\u2019lsa, ularni alifboning o\u2019sish yo\u2019nalishida tartiblash imkoni bo\u2019ladimi?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Uyga vazifa: Mavzuga oid mashqlarni takroran bajarish:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. \u201cGullar\u201d jadvalini ikki xil xususiyati bo\u2019yicha tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Musobaqa g\u2019oliblarining olgan o\u2019rnini tartibsiz yozib, ro\u2019yxatni o\u2019rni bo\u2019yicha tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<p>3. 5 ta sinfdoshingizning familiyasi, ismi, o\u2019tgan chorakda informatikadan olgan baholaridan iborat ro\u2019yxat tuzing va:<\/p>\n\n\n\n<p>a) ro\u2019yxatning birinchi va ikkinchi ustunlarini alifboning o\u2019sish yo\u2019nalishida;<\/p>\n\n\n\n<p>b) baholarining o\u2019sib borishi va familiyalarni alifboning o\u2019sish yo\u2019nalishida tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<p>4. O\u2019zingiz o\u2019qiyotgan fanlarni yozib alifbo bo\u2019yicha tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<p>5. Oila a\u2019zolaringiz haqidagi ma\u2019lumotlarni yoshi bo\u2019yicha tartiblang.<\/p>\n\n\n\n<!-- Yandex.RTB R-A-2562262-5 -->\n<div id=\"yandex_rtb_R-A-2562262-5\"><\/div>\n<script>window.yaContextCb.push(()=>{\n\tYa.Context.AdvManager.render({\n\t\t\"blockId\": \"R-A-2562262-5\",\n\t\t\"renderTo\": \"yandex_rtb_R-A-2562262-5\"\n\t})\n})\n<\/script>\n\n\n\n<!-- Yandex.RTB R-A-2562262-7 -->\n<script>\nwindow.yaContextCb.push(()=>{\n\tYa.Context.AdvManager.render({\n\t\t\"blockId\": \"R-A-2562262-7\",\n\t\t\"type\": \"floorAd\",\n\t\t\"platform\": \"desktop\"\n\t})\n})\n<\/script>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MS Excel dasturi ro\u2019yxatlar ustida amallar bajarish imkonini beradi. Odatda, Excel jadvalida izlash, tartiblash yoki ma\u2019lumotlarni qayta ishlash kabi amallar bajarish jarayonida ro\u2019yxat avtomatik tarzda ma\u2019lumotlar bazasi deb qaraladi. Bu holda ro\u2019yxat ustunlari ma\u2019lumotlar bazasi maydonlari, ustunlar sarlavhalari ma\u2019lumotlar bazasi maydonlari nomi, ro\u2019yxatning har bir satri esa ma\u2019lumotlar bazasining yozuvi kabi qaraladi.<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":978,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[313,173,312,315,314],"class_list":["post-972","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dars-ishlanma","tag-excel","tag-jadval","tag-ms-excel","tag-royxat","tag-tartiblash"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=972"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":981,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/972\/revisions\/981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media\/978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=972"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=972"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dars-ishlanma.uz\/ru\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=972"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}